چک‌لیست سلامت Domain Controller؛ بررسی DNS، Replication و سرویس‌های AD

سلامت Domain Controller را نباید فقط با ورود موفق کاربران سنجید. ممکن است احراز هویت فعلاً کار کند، اما DNS، Replication، SYSVOL یا همگام‌سازی زمان دچار خطا باشد. این چک‌لیست برای ارزیابی دوره‌ای و جمع‌آوری شواهد پیش از هر تغییر طراحی شده است.

از وضعیت سرویس‌ها و زمان شروع کنید

روی هر DC وضعیت سرویس‌های Active Directory Domain Services، DNS Server، Netlogon و Kerberos Key Distribution Center را بررسی کنید. ساعت سرورها و اختلاف زمانی با منبع معتبر نیز مهم است؛ خطای زمان می‌تواند Kerberos و Replication را مختل کند. توقف و راه‌اندازی مجدد سرویس‌ها بدون ثبت علت، عیب‌یابی را دشوار می‌کند.

DNS را جدا از اینترنت بررسی کنید

کارت شبکه DC باید از DNSهای داخلی معتبر استفاده کند. رکوردهای A و SRV دامنه را با nslookup کنترل کنید و از ثبت درست DCها در Zone مطمئن شوید. بازشدن سایت‌های اینترنتی نشانه سلامت DNS اکتیودایرکتوری نیست. خطاهای Name Resolution، Eventهای DNS و Delegationهای نامعتبر را ثبت کنید.

گزارش DCDiag و Replication

Microsoft ابزار dcdiag را برای تحلیل وضعیت DC ارائه می‌کند. خروجی کامل را در فایل ذخیره کنید و خطاها را بر اساس Test دسته‌بندی کنید. در دامنه چند DC، repadmin /replsummary نمای خلاصه‌ای از تأخیر و خطا می‌دهد و repadmin /showrepl جزئیات Partnerها را نشان می‌دهد. خطا را پیش از اجرای Sync اجباری تحلیل کنید؛ DNS، شبکه، دسترسی یا Tombstone می‌تواند علت باشد.

SYSVOL، NETLOGON و رخدادها

• Shareهای SYSVOL و NETLOGON باید در دسترس باشند.
• لاگ‌های Directory Service، DNS Server، DFS Replication و System را مرور کنید.
• فضای دیسک، سلامت Volume و وضعیت Backup System State را کنترل کنید.
• تغییرات اخیر، نصب Update و جابه‌جایی FSMO Roleها را ثبت کنید.

خروجی استاندارد پایش

برای هر DC یک گزارش کوتاه شامل تاریخ، نام سرور، وضعیت سرویس‌ها، نتیجه DNS، خلاصه Replication، رخدادهای مهم و اقدام بعدی تهیه کنید. «Passed» بودن یک آزمون جای روند چندروزه را نمی‌گیرد؛ خطاهای تکرارشونده و افزایش زمان Replication مهم‌ترند.

پرسش‌های رایج

آیا DCDiag خودش مشکل را رفع می‌کند؟

خیر؛ این ابزار عمدتاً برای تشخیص و گزارش است. گزینه‌های اصلاحی را فقط پس از Backup و شناخت اثر اجرا کنید.

در دامنه تک‌DC هم Replication مهم است؟

Replication بین DCها وجود ندارد، اما DNS، SYSVOL، زمان، Backup و سلامت دیتابیس همچنان حیاتی‌اند.

نمونه برنامه ماهانه

در هفته اول خروجی DCDiag و Eventها را ثبت کنید؛ هفته دوم DNS و رکوردهای SRV را بازبینی کنید؛ هفته سوم وضعیت Backup و آزمون بازیابی System State را بررسی کنید؛ و در هفته چهارم روند خطاها و تغییرات را در گزارش مدیریت خلاصه کنید. این تقسیم‌بندی جای مانیتورینگ روزانه را نمی‌گیرد، اما از فراموش‌شدن کنترل‌های اصلی جلوگیری می‌کند.

منابع و مطالعه مرتبط

مستند رسمی DCDiag در Microsoft Learn و راهنمای عیب‌یابی AD DS مبنای فنی این چک‌لیست‌اند. برای زمینه اجرایی نیز راهنمای راه‌اندازی سرور و عیب‌یابی شبکه را ببینید.